Nhiều gia đình dồn hết công sức vào giai đoạn chọn cơ sở rồi thở phào khi ký xong hợp đồng. Nhưng chất lượng chăm sóc là thứ thay đổi theo thời gian: nhân sự đổi, số người ở tăng, người phụ trách chuyển đi.
Theo dõi đều đặn không phải là thiếu tin tưởng. Đó là phần việc còn lại của gia đình.
Thay đổi khung giờ thăm
Nếu bạn luôn thăm vào chiều Chủ nhật, bạn chỉ thấy một lát cắt. Hãy thay đổi:
- Sáng sớm, để thấy việc vệ sinh buổi sáng.
- Giờ ăn, để thấy cách cho ăn.
- Chiều muộn, lúc cơ sở bận và nhân sự chuyển ca.
- Cuối tuần, khi nhân sự thường mỏng hơn.
- Thỉnh thoảng vào buổi tối.
Không cần báo trước. Việc gia đình có thể xuất hiện bất cứ lúc nào cũng là một cơ chế bảo vệ.
Những dấu hiệu về thể chất
- Sụt cân, quần áo rộng ra.
- Vết bầm, trầy xước không giải thích được.
- Da khô, lở loét, nhất là ở vùng tì đè.
- Móng tay móng chân dài bẩn, tóc bết.
- Răng miệng không sạch.
- Quần áo bẩn hoặc không phù hợp thời tiết.
- Có mùi khai trên người hoặc trên giường.
- Mất nước: môi khô, ít đi tiểu, mệt lả.
Hãy quan sát trực tiếp khi tới thăm, đừng chỉ hỏi.
Những dấu hiệu về tinh thần
- Cha mẹ trở nên thu mình, ít nói hẳn.
- Có vẻ sợ hãi khi một nhân viên nào đó đi qua.
- Không muốn kể chuyện gì xảy ra hằng ngày.
- Khóc nhiều, buồn kéo dài.
- Kích động hoặc thay đổi tính cách rõ rệt.
- Nói muốn về nhà theo cách khác với lúc mới vào.
Những thay đổi này có thể do bệnh lý, do thuốc, hoặc do môi trường. Hãy trao đổi với cả bác sĩ lẫn cơ sở.
Những dấu hiệu về phía cơ sở
- Nhân viên thay đổi liên tục.
- Nhân viên có vẻ quá tải, luôn vội.
- Không ai trả lời được câu hỏi cụ thể về cha mẹ bạn.
- Hồ sơ chăm sóc ghi chép sơ sài hoặc không cho xem.
- Người ở khác trông không được chăm sóc tốt.
- Mùi trong cơ sở nặng hơn trước.
- Cơ sở tránh né khi bạn đề nghị họp.
Điểm áp chót đáng chú ý. Tình trạng của những người ở khác cũng phản ánh chất lượng chung.
Nói chuyện với cha mẹ đúng cách
Đừng chỉ hỏi ở đây có tốt không, vì nhiều người cao tuổi trả lời cho qua để con cái đỡ lo. Hãy hỏi cụ thể:
- Sáng nay bố mẹ ăn gì.
- Hôm qua có ai nói chuyện với bố mẹ không.
- Đêm qua ngủ thế nào, có ai vào xem không.
- Khi bố mẹ gọi thì có ai tới không, lâu không.
- Hôm nay bố mẹ có ra khỏi phòng không.
Câu trả lời cụ thể cho bạn nhiều thông tin hơn nhiều so với câu hỏi chung.
Phân biệt khó thích nghi với vấn đề thật
Trong những tháng đầu, than phiền là bình thường. Cách phân biệt:
- Than phiền chung chung về việc nhớ nhà thường là khó thích nghi.
- Những chi tiết cụ thể lặp lại về thời gian, người và sự việc thì đáng kiểm tra.
- Nếu quan sát của bạn khớp với lời kể thì đó là vấn đề thật.
- Nếu cha mẹ sợ khi nói thì phải chú ý ngay.
Khi nghi ngờ, hãy nghiêng về phía kiểm tra chứ đừng bỏ qua.
Đề nghị họp định kỳ
Hãy đề nghị cơ sở họp với gia đình định kỳ, ví dụ mỗi quý, để xem lại kế hoạch chăm sóc. Nội dung nên gồm: tình trạng sức khoẻ, thay đổi thuốc, ăn uống, cân nặng, hoạt động, và những gì cần điều chỉnh.
Hãy ghi lại nội dung cuộc họp và những gì đã thống nhất.
Xem hồ sơ chăm sóc
Hãy hỏi cơ sở về ghi chép hằng ngày của cha mẹ: ăn uống, đại tiểu tiện, thuốc, giấc ngủ, hoạt động. Ghi chép đầy đủ là dấu hiệu làm việc nghiêm túc, và cũng giúp bạn phát hiện xu hướng xấu đi sớm.
Khi có vấn đề
- Ghi lại sự việc: thời gian, nội dung, ai liên quan, ai nói gì.
- Trao đổi trực tiếp với người phụ trách, giữ thái độ hợp tác.
- Nếu nghiêm trọng, gửi bằng văn bản và giữ bản sao.
- Yêu cầu một kế hoạch khắc phục cụ thể và thời hạn.
- Theo dõi xem có thực hiện không.
- Nếu không được giải quyết, liên hệ cơ quan quản lý tại địa phương.
Với những dấu hiệu nghi ngờ người ở bị ngược đãi hoặc bị bỏ mặc, hãy hành động ngay, đưa cha mẹ đi khám để có ghi nhận y tế, và báo cho cơ quan chức năng.
Giữ quan hệ tốt với nhân viên
Người chăm cha mẹ bạn hằng ngày là nhân viên trực tiếp. Biết tên họ, chào hỏi, ghi nhận khi họ làm tốt, và trao đổi thay vì trách móc — tất cả đều có lợi cho cha mẹ bạn.
Điều này không mâu thuẫn với việc theo dõi nghiêm túc. Hai thứ đi cùng nhau được.
Tóm lại
Hãy thăm vào những khung giờ khác nhau và không báo trước, quan sát trực tiếp các dấu hiệu về thể chất và tinh thần, hỏi cha mẹ những câu cụ thể thay vì câu chung. Đề nghị họp định kỳ và xem ghi chép chăm sóc. Khi có vấn đề, hãy ghi lại, trao đổi bằng văn bản, và theo dõi việc khắc phục.
Câu hỏi thường gặp
Nên thăm vào lúc nào để đánh giá đúng?
Hãy thay đổi khung giờ thăm: sáng sớm, giờ ăn, chiều muộn, cuối tuần. Thăm luôn cùng một giờ chỉ cho bạn thấy một lát cắt.
Dấu hiệu nào không được bỏ qua?
Sụt cân, vết bầm không giải thích được, vệ sinh cá nhân kém đi, cha mẹ trở nên sợ hãi hoặc thu mình, và nhân viên né tránh câu hỏi.
Cha mẹ than phiền nhưng có thể do khó thích nghi thì sao?
Hãy phân biệt bằng dữ kiện cụ thể. Than phiền chung chung khác với những chi tiết lặp lại về thời gian, người, và sự việc cụ thể.
Nên khiếu nại thế nào?
Trao đổi trực tiếp với người phụ trách trước, bằng văn bản nếu vấn đề nghiêm trọng, giữ lại hồ sơ, và liên hệ cơ quan quản lý nếu không được giải quyết.