Có một tình huống rất phổ biến: cha mẹ còn tự đi lại, tự ăn uống được, nhưng để ở nhà một mình từ sáng tới tối thì không ai yên tâm. Con cái đi làm, cha mẹ ngồi một mình trước tivi cả ngày, không nói chuyện với ai.
Đây chính là khoảng trống mà mô hình chăm sóc ban ngày lấp vào.
Mô hình hoạt động thế nào
Cha mẹ tới cơ sở vào buổi sáng, ở đó cả ngày với nhân viên chăm sóc và những người cao tuổi khác, rồi về nhà buổi chiều tối. Nhiều nơi có dịch vụ đưa đón.
Điểm quan trọng: cha mẹ vẫn về nhà mỗi tối, vẫn ngủ trên giường quen thuộc, vẫn ở cùng gia đình.
Phù hợp với ai
- Người cao tuổi còn tự lo được cơ bản nhưng không nên ở một mình cả ngày.
- Người có dấu hiệu suy giảm trí nhớ ở mức nhẹ tới vừa.
- Người cô đơn, ít giao tiếp, có dấu hiệu trầm buồn.
- Người cần được nhắc uống thuốc và ăn đúng bữa.
- Gia đình có người chăm chính đang kiệt sức và cần khoảng nghỉ.
Lợi ích ít ai nghĩ tới: giao tiếp
Với người cao tuổi, sự cô đơn không chỉ là chuyện buồn. Thiếu giao tiếp liên quan tới suy giảm nhận thức nhanh hơn và tới các vấn đề sức khoẻ tinh thần.
Việc có bạn cùng tuổi để nói chuyện, có lịch sinh hoạt đều đặn, có người hỏi han mỗi ngày là thứ mà nhiều gia đình bận rộn không cung cấp được dù rất thương cha mẹ.
Lợi ích cho người chăm
Đây là phần cần được nói thẳng. Người chăm chính trong gia đình thường kiệt sức dần qua nhiều năm mà không ai để ý. Việc có vài ngày trong tuần được nghỉ là điều kiện để họ duy trì việc chăm sóc lâu dài.
Đây không phải sự ích kỷ. Người chăm gục xuống thì cả hệ thống sụp theo.
Một ngày thường có gì
- Bữa sáng hoặc bữa trưa và bữa phụ.
- Hoạt động thể chất nhẹ phù hợp với tuổi.
- Hoạt động trí óc: đọc báo, chơi cờ, kể chuyện.
- Hoạt động giải trí và giao lưu.
- Nghỉ trưa.
- Theo dõi sức khoẻ cơ bản và nhắc uống thuốc.
Hãy xin xem lịch hoạt động cụ thể của một tuần điển hình thay vì nghe mô tả chung chung.
Những gì cần hỏi khi tìm hiểu
- Tỷ lệ nhân viên trên số người cao tuổi là bao nhiêu.
- Nhân viên có chuyên môn gì, có điều dưỡng không.
- Xử lý thế nào khi có người gặp vấn đề sức khoẻ.
- Có nhận người có suy giảm trí nhớ không.
- Bữa ăn do ai nấu, có chế độ riêng cho người bệnh không.
- Có dịch vụ đưa đón không.
- Chi phí tính thế nào, theo ngày hay theo tháng.
- Có thể chọn số ngày trong tuần không.
Đi xem trực tiếp
Đừng quyết định qua điện thoại hay qua trang mạng. Hãy tới xem vào giờ hoạt động bình thường, không phải giờ hẹn trước để họ chuẩn bị. Quan sát:
- Không gian có sáng sủa, sạch sẽ, thoáng không.
- Người cao tuổi ở đó trông thế nào, có tham gia hoạt động không.
- Nhân viên nói chuyện với họ ra sao.
- Có mùi khó chịu không.
- Nhà vệ sinh có sạch và có tay vịn không.
- Có lối đi an toàn, không vướng víu không.
Cách nhân viên nói chuyện với người cao tuổi là chỉ dấu tốt nhất, hơn mọi lời giới thiệu.
Bắt đầu bằng một buổi thử
Đừng đăng ký cả tháng ngay. Hãy xin cho cha mẹ tới thử một buổi, tốt nhất là bạn đi cùng lần đầu. Sau đó hỏi cảm nhận của cha mẹ và quan sát xem họ có vẻ thoải mái không.
Khi cha mẹ không chịu đi
Rất thường gặp, nhất là lần đầu. Người cao tuổi ngại thay đổi và có thể cảm thấy bị đẩy đi.
- Đừng ép, đừng đặt vấn đề như một quyết định đã rồi.
- Bắt đầu bằng một buổi ngắn, đi cùng cha mẹ.
- Nói về nó như một nơi có bạn bè và hoạt động, không phải nơi trông giữ.
- Cho cha mẹ thời gian, nhiều người đổi ý sau khi quen mặt vài người.
- Hỏi cha mẹ điều gì khiến họ ngại, và giải quyết đúng điều đó.
Về chi phí
Thường tính theo ngày hoặc theo gói tháng, và rẻ hơn đáng kể so với ở lại dài hạn. Hãy hỏi rõ những gì đã bao gồm: bữa ăn, đưa đón, hoạt động, và có phát sinh gì không.
Giấy tờ và pháp lý
Hãy hỏi xem cơ sở có giấy phép hoạt động không và thuộc loại hình nào. Yêu cầu hợp đồng bằng văn bản ghi rõ dịch vụ, chi phí, và trách nhiệm khi có sự cố.
Theo dõi sau khi bắt đầu
Trong những tuần đầu, hãy hỏi cha mẹ mỗi ngày và quan sát: cha mẹ có vui hơn không, ăn ngủ thế nào, có kể chuyện gì ở đó không. Nếu có gì bất thường, hãy trao đổi với cơ sở sớm.
Tóm lại
Chăm sóc ban ngày giải quyết đúng tình huống rất phổ biến: cha mẹ không nên ở một mình cả ngày nhưng chưa cần ở lại cơ sở. Nó mang lại giao tiếp cho cha mẹ và khoảng nghỉ cho người chăm. Hãy đi xem trực tiếp vào giờ bình thường, bắt đầu bằng một buổi thử, và đừng ép nếu cha mẹ chưa sẵn sàng.
Câu hỏi thường gặp
Chăm sóc ban ngày phù hợp với ai?
Người cao tuổi còn tự lo được cơ bản nhưng không nên ở một mình cả ngày, người cô đơn thiếu giao tiếp, và gia đình có con cái đi làm nhưng muốn cha mẹ về nhà buổi tối.
Một ngày ở đó cha mẹ làm gì?
Tuỳ cơ sở, thường có bữa ăn, hoạt động thể chất nhẹ, hoạt động giải trí và giao lưu, nghỉ trưa, và theo dõi sức khoẻ cơ bản. Hãy xin xem lịch hoạt động cụ thể.
Có thể đi vài ngày trong tuần không?
Phần lớn cơ sở cho chọn số ngày. Đây là ưu điểm lớn, vì bạn có thể bắt đầu bằng một hai ngày để cha mẹ làm quen rồi tăng dần.
Cha mẹ không chịu đi thì làm sao?
Hãy bắt đầu bằng một buổi thử, đi cùng cha mẹ lần đầu, và đừng ép. Nhiều người thay đổi thái độ sau khi quen mặt vài người ở đó.