Sống một mình ở tuổi già: làm sao cho an toàn

Nhiều người cao tuổi muốn tiếp tục sống trong nhà của mình và không muốn về ở với con cái. Đây là mong muốn hợp lý và thường tốt cho tinh thần. Vấn đề không phải là nên hay không nên, mà là sắp xếp thế nào để lựa chọn đó bền được.

Hai rủi ro chính

• Ngã hoặc gặp sự cố mà không gọi được người.
• Sức khoẻ xấu đi dần mà không ai phát hiện.

Cả hai đều giảm được đáng kể bằng những sắp xếp đơn giản.

Nhà cửa an toàn

• Tay vịn ở nhà vệ sinh và dọc lối đi.
• Sàn chống trơn, bỏ thảm dễ trượt.
• Đèn dẫn đường ban đêm từ giường tới nhà vệ sinh.
• Lối đi thông thoáng, không vật cản.
• Đồ hay dùng trong tầm với, không phải trèo.
• Bếp an toàn, cân nhắc loại tự ngắt.
• Nếu nhà nhiều tầng, cân nhắc chuyển sinh hoạt xuống tầng trệt.

Cách gọi khi có việc

• Điện thoại để trong tầm với ở mọi nơi hay ngồi hay nằm.
• Số điện thoại quan trọng dán to ở nơi dễ thấy.
• Điện thoại luôn sạc pin, tốt nhất là có chỗ sạc ở cạnh giường.
• Cân nhắc thiết bị gọi khẩn đeo trên người.
• Dạy cách gọi nhanh cho một hai người.

Một chiếc điện thoại để ở phòng khách không giúp được gì cho người ngã trong nhà tắm. Hãy nghĩ theo từng phòng.

Nếp liên lạc cố định

Đây là biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất. Hãy thoả thuận một giờ gọi cố định mỗi ngày, và quy ước rõ: nếu không liên lạc được thì làm gì.

• Chia lịch giữa các con để ngày nào cũng có người gọi.
• Nếu gọi hai lần không được thì gọi cho hàng xóm nhờ ghé.
• Có một người hàng xóm hoặc người quen giữ chìa khoá dự phòng.

Mạng lưới xung quanh

• Làm quen và giữ quan hệ tốt với hàng xóm.
• Cho một hai người hàng xóm số điện thoại của con cái.
• Tham gia sinh hoạt ở khu phố để có người để ý.
• Nhờ người bán hàng quen, người giao hàng quen để ý giúp.

Một mạng lưới lỏng nhưng thường xuyên có giá trị hơn nhiều so với việc một người con ở xa gọi điện mỗi tuần.

Ăn uống

Người sống một mình dễ ăn qua loa. Vài cách giúp:

• Chuẩn bị sẵn phần ăn dễ hâm lại.
• Sắp xếp ăn cùng người khác vài bữa mỗi tuần.
• Giữ giờ ăn cố định.
• Theo dõi cân nặng định kỳ.
• Bảo đảm luôn có sẵn thực phẩm và nước trong nhà.

Quản lý thuốc

Không có người nhắc nên rủi ro quên hoặc uống trùng cao hơn. Hãy dựng hệ thống:

• Hộp chia thuốc theo ngày và buổi.
• Bảng thuốc dán ở nơi dễ thấy.
• Sổ đánh dấu sau mỗi lần uống.
• Có người kiểm tra định kỳ xem thuốc có được uống đúng không.
• Gắn giờ uống thuốc vào thói quen sẵn có.

Theo dõi sức khoẻ

• Giữ lịch khám định kỳ và có người nhắc.
• Có người đưa đi khám nếu đi lại khó.
• Ghi lại những thay đổi để nói với bác sĩ.
• Có bộ hồ sơ y tế sẵn sàng để mang theo khi cần.

Phòng lừa đảo

Người cao tuổi sống một mình là mục tiêu thường xuyên. Hãy thống nhất một quy tắc: mọi khoản chi lớn đều gọi cho con trước. Không mở cửa cho người lạ, không ký giấy tờ cho người lạ, không cung cấp thông tin qua điện thoại.

Chống cô đơn

An toàn về thể chất chưa đủ. Người sống một mình cần có lý do ra khỏi nhà và có người để trò chuyện:

• Tham gia nhóm sinh hoạt định kỳ.
• Giữ liên lạc với bạn bè cũ.
• Cân nhắc trung tâm chăm sóc ban ngày vài buổi mỗi tuần.
• Học dùng điện thoại để gọi video với con cháu.
• Có một hoạt động cố định ngoài nhà mỗi tuần.

Dấu hiệu cho thấy cần xem lại

• Ngã nhiều lần, dù không thương tích.
• Quên tắt bếp, quên khoá cửa.
• Quên uống thuốc thường xuyên.
• Sụt cân, tủ lạnh trống hoặc đầy đồ hỏng.
• Nhà cửa bừa bộn khác thường.
• Vệ sinh cá nhân kém đi.
• Đi lạc hoặc lẫn lộn về thời gian.
• Không còn ra khỏi nhà.
• Hoá đơn không được trả, thư từ chất đống.

Những dấu hiệu này không có nghĩa là phải chuyển đi ngay, nhưng là lúc cần đi khám và xem lại mức hỗ trợ.

Tăng hỗ trợ trước khi tính chuyện chuyển

Giữa việc sống hoàn toàn độc lập và việc vào cơ sở còn nhiều mức trung gian: người giúp việc theo giờ, người chăm vài buổi mỗi tuần, dịch vụ ban ngày, giao đồ ăn tận nhà, người ghé kiểm tra định kỳ.

Hãy thử những mức này trước khi kết luận rằng sống một mình không còn được.

Tóm lại

Sống một mình ở tuổi già có thể an toàn nếu sắp xếp đúng: nhà cửa an toàn, cách gọi khi cần ở mọi phòng, nếp liên lạc cố định hằng ngày có quy ước rõ, hàng xóm để ý, hệ thống quản lý thuốc, và hoạt động ngoài nhà để chống cô đơn. Khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, hãy tăng hỗ trợ trước khi tính chuyện chuyển đi.

Câu hỏi thường gặp