Gia đình nào cũng tính được mức phí năm đầu. Ít gia đình tính được mức phí năm thứ ba. Và đó là chỗ nhiều kế hoạch tài chính đổ vỡ, vì tình trạng người cao tuổi hiếm khi giữ nguyên.
Hai nguồn làm chi phí tăng
Tăng giá chung. Cơ sở điều chỉnh giá hằng năm. Hãy hỏi mức tăng ba năm gần nhất để ước lượng.
Tăng theo mức chăm sóc. Đây mới là phần lớn. Khi cha mẹ cần giúp nhiều việc hơn, phí chuyển sang bậc cao hơn.
Hai nguồn này cộng lại khiến chi phí sau vài năm có thể cao hơn nhiều so với con số ban đầu.
Những mốc làm chi phí nhảy bậc
- Không tự tắm rửa và thay đồ được.
- Không tự đi vệ sinh được, phải dùng tã.
- Không tự đi lại được, phải dùng xe lăn.
- Phải nằm nhiều, cần đổi tư thế thường xuyên.
- Không tự ăn được, phải có người cho ăn.
- Cần chăm sóc y tế thường xuyên: thay băng, chăm ống thông.
- Xuất hiện sa sút trí tuệ hoặc rối loạn hành vi.
- Cần người theo sát cả ngày đêm.
Mỗi mốc thường kéo theo cả tăng phí lẫn tăng vật tư tiêu hao.
Hỏi trước về bậc chăm sóc
Khi còn đang chọn cơ sở, hãy hỏi:
- Cơ sở chia làm mấy bậc chăm sóc.
- Mức phí mỗi bậc là bao nhiêu.
- Ai đánh giá bậc, theo tiêu chí nào, bao lâu đánh giá lại.
- Gia đình có được tham gia hoặc phản hồi về đánh giá không.
- Bậc cao nhất là gì, và trên mức đó thì cơ sở có nhận không.
Biết mức phí bậc cao nhất cho bạn con số trần để lên kế hoạch tài chính.
Khi cơ sở thông báo chuyển bậc
Hãy hỏi cụ thể điều gì đã thay đổi dẫn tới quyết định đó, và đề nghị được xem đánh giá bằng văn bản. Nếu bạn thấy đánh giá không khớp với tình trạng thực tế mà mình quan sát, hãy trao đổi thẳng thắn.
Đồng thời, việc chuyển bậc cũng là tín hiệu về sức khoẻ của cha mẹ đang xấu đi. Hãy trao đổi với bác sĩ đang theo dõi để biết đó là diễn tiến tự nhiên hay có nguyên nhân xử lý được.
Chi phí y tế xen kẽ
Ngoài phí chăm sóc đều đặn, còn có những đợt tốn kém ngắn hạn:
- Nằm viện do nhiễm trùng, ngã, hoặc bệnh nền trở nặng.
- Phẫu thuật.
- Đợt phục hồi chức năng sau biến cố.
- Thiết bị mới: xe lăn, đệm chống loét, giường y tế.
Những đợt này thường đến đột ngột, nên cần quỹ dự phòng sẵn sàng.
Những việc giúp giữ chi phí không tăng nhanh
Không phải mọi sự suy giảm đều không tránh được. Vài việc thực sự tạo khác biệt:
- Duy trì vận động trong khả năng, vì mất khả năng đi lại là mốc tốn kém nhất.
- Phòng ngã: tay vịn, sàn chống trơn, ánh sáng đủ, giày dép phù hợp.
- Phòng loét tì đè bằng việc đổi tư thế đều đặn.
- Giữ dinh dưỡng tốt, theo dõi cân nặng.
- Đi khám định kỳ và xử lý sớm khi có dấu hiệu bất thường.
- Giữ giao tiếp và hoạt động trí óc.
Một cú ngã gãy xương hông có thể chuyển người còn tự đi lại sang nhóm nằm nhiều chỉ trong vài tuần. Phòng ngã vì vậy vừa là chuyện sức khoẻ vừa là chuyện tài chính.
Trao đổi định kỳ với cơ sở
Hãy đề nghị họp định kỳ với người phụ trách chăm sóc cha mẹ, ví dụ mỗi quý, để xem lại kế hoạch chăm sóc và tình hình sức khoẻ. Việc này giúp bạn thấy trước xu hướng thay vì bị bất ngờ bởi một thông báo tăng phí.
Xem lại kế hoạch tài chính mỗi năm
Hãy cùng anh chị em xem lại: chi phí năm vừa rồi thực tế là bao nhiêu, dự kiến năm tới thế nào, quỹ còn lại đủ bao lâu, và có cần điều chỉnh mức đóng góp không.
Bàn sớm khi còn dư thời gian dễ hơn nhiều so với bàn khi đã cạn.
Khi chi phí vượt khả năng
Nếu tới lúc gia đình không kham nổi mức hiện tại, hãy xem xét các hướng: chuyển sang phòng chung thay vì phòng riêng, chuyển sang cơ sở có mức phí phù hợp hơn nhưng vẫn đạt yêu cầu chăm sóc, hoặc kết hợp chăm tại nhà với dịch vụ ban ngày.
Điều nên tránh là im lặng chịu đựng tới khi nợ nần, vì lúc đó lựa chọn còn ít hơn.
Tóm lại
Hãy hỏi trước về các bậc chăm sóc và mức phí bậc cao nhất để biết trần chi phí. Chuẩn bị quỹ dự phòng cho các đợt y tế đột xuất. Đầu tư vào phòng ngã và duy trì vận động, vì đó là cách thực tế nhất để giữ chi phí không nhảy bậc sớm. Xem lại kế hoạch tài chính cùng anh chị em mỗi năm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chi phí lại tăng theo thời gian?
Vì nhu cầu chăm sóc tăng lên: cần giúp nhiều việc hơn, cần theo dõi y tế nhiều hơn, cần vật tư nhiều hơn. Ngoài ra còn có tăng giá chung hằng năm.
Những mốc nào làm chi phí nhảy bậc?
Khi cha mẹ không tự đi lại được, khi phải nằm nhiều, khi cần chăm sóc y tế thường xuyên, và khi cần người theo sát cả ngày đêm.
Nên hỏi cơ sở điều gì để lường trước?
Hỏi cơ sở có mấy bậc chăm sóc, mức phí từng bậc, ai đánh giá bậc và theo tiêu chí nào, và bậc cao nhất là bao nhiêu.
Có thể giảm chi phí bằng cách nào?
Bằng việc duy trì khả năng tự làm của cha mẹ càng lâu càng tốt, phòng ngừa ngã và loét tì đè, và trao đổi sớm với bác sĩ khi có dấu hiệu xấu đi.