Khi đi xem các cơ sở, người ta thường bị ấn tượng bởi không gian: phòng đẹp, vườn rộng, sạch sẽ. Nhưng nếu cha mẹ cần chăm sóc y tế thường xuyên, những thứ đó không quyết định được gì. Bài này phân biệt hai loại nhu cầu.
Hai loại nhu cầu khác nhau
- Hỗ trợ sinh hoạt. Giúp tắm rửa, ăn uống, đi lại, nhắc thuốc, có người bên cạnh, có hoạt động và giao tiếp.
- Chăm sóc y tế. Theo dõi dấu hiệu sinh tồn, thay băng, chăm sóc ống thông, xử lý loét tì đè, phục hồi chức năng, quản lý thuốc phức tạp.
Nhiều người cao tuổi cần cả hai ở mức khác nhau, và việc chọn cơ sở nên dựa trên thành phần nào là chính.
Ai cần mức y tế cao hơn
- Người sau đột quỵ cần phục hồi chức năng.
- Người sau phẫu thuật lớn đang hồi phục.
- Người nằm lâu có nguy cơ loét tì đè.
- Người có ống thông cần chăm sóc theo quy trình.
- Người có nhiều bệnh nền cần theo dõi sát.
- Người có vết thương mạn tính cần thay băng thường xuyên.
- Người ở giai đoạn cuối cần chăm sóc giảm nhẹ.
Với những trường hợp này, hãy hỏi bác sĩ đang điều trị về loại cơ sở phù hợp, đừng tự quyết dựa trên vẻ ngoài của nơi bạn đi xem.
Những câu hỏi về năng lực y tế
- Có điều dưỡng trực không, mấy người, trực mấy ca.
- Có bác sĩ không, có mặt bao nhiêu giờ mỗi tuần.
- Ai quản lý thuốc và theo quy trình nào.
- Xử lý thế nào khi có người trở nặng vào ban đêm.
- Liên kết với bệnh viện nào, chuyển viện ra sao.
- Có làm được những việc cụ thể cha mẹ em cần không.
- Có phục hồi chức năng không, do ai thực hiện.
Câu áp chót nên hỏi rất cụ thể. Ví dụ: cha mẹ em cần thay băng vết loét mỗi ngày, ở đây làm được không và ai làm.
Quản lý thuốc là chỉ dấu quan trọng
Người cao tuổi thường dùng nhiều thuốc, và việc quản lý sai là nguồn sự cố phổ biến. Hãy hỏi: thuốc được chia thế nào, ai cho uống, có ghi chép từng lần không, có ai rà soát đơn thuốc định kỳ không.
Một nơi có quy trình rõ ràng cho việc này thường cũng làm tốt các việc khác.
Phòng loét tì đè
Với người nằm lâu, đây là vấn đề quan trọng bậc nhất và cũng là chỉ dấu rõ nhất về chất lượng chăm sóc. Hãy hỏi: người nằm lâu được đổi tư thế bao lâu một lần, có đệm chống loét không, ai kiểm tra da và bao lâu một lần.
Dinh dưỡng
Hỏi ai lên thực đơn, có chế độ riêng cho người tiểu đường hay người khó nuốt không, người không tự ăn được thì ai cho ăn và mất bao lâu. Sụt cân ở người cao tuổi trong cơ sở thường là dấu hiệu của việc cho ăn vội vàng.
Phục hồi chức năng
Nếu cha mẹ cần tập luyện, hãy hỏi ai thực hiện, chuyên môn gì, mấy buổi mỗi tuần, và có kế hoạch cá nhân hoá không. Tập chung chung cho cả nhóm khác với chương trình riêng theo tình trạng.
Chăm sóc giảm nhẹ
Với người ở giai đoạn bệnh nặng, mục tiêu chuyển sang giảm đau và các triệu chứng khó chịu, nâng chất lượng những ngày còn lại. Đây là lĩnh vực chuyên môn riêng. Hãy hỏi bác sĩ về các lựa chọn, và hỏi cơ sở xem họ có kinh nghiệm trong việc này không.
Đừng chọn chỉ vì cơ sở vật chất
Phòng đẹp và vườn rộng là điểm cộng cho chất lượng sống, nhưng chúng không thay được năng lực y tế. Ngược lại, một nơi trông đơn giản nhưng có điều dưỡng giỏi và quy trình tốt có thể phù hợp hơn nhiều cho người cần chăm sóc y tế.
Hãy cân đối hai yếu tố theo đúng nhu cầu của cha mẹ.
Khi nhu cầu thay đổi
Tình trạng người cao tuổi thay đổi theo thời gian. Một nơi phù hợp hôm nay có thể không đủ sau một năm. Hãy hỏi cơ sở: nếu tình trạng nặng lên thì ở đây có đáp ứng được không, hay phải chuyển đi.
Việc phải chuyển cơ sở là xáo trộn lớn với người cao tuổi, nên nếu chọn được nơi có nhiều mức chăm sóc thì tốt hơn.
Giữ liên hệ với bác sĩ của cha mẹ
Việc cha mẹ vào cơ sở không có nghĩa là cắt liên hệ với bác sĩ đang theo dõi. Hãy bàn giao hồ sơ đầy đủ, và giữ vai trò kết nối giữa cơ sở với bác sĩ chuyên khoa.
Bàn giao hồ sơ y tế
- Danh sách thuốc đầy đủ kèm liều và giờ uống.
- Thông tin dị ứng thuốc.
- Tóm tắt các bệnh đang có.
- Kết quả khám và xét nghiệm gần nhất.
- Tên và số điện thoại các bác sĩ đang theo dõi.
- Những dấu hiệu cần báo gia đình ngay.
Tóm lại
An dưỡng và chăm sóc y tế là hai loại nhu cầu khác nhau, và nhiều người cần cả hai ở mức khác nhau. Hãy hỏi bác sĩ của cha mẹ về mức y tế cần thiết, rồi hỏi cơ sở những câu rất cụ thể về nhân sự, quy trình thuốc, phòng loét và xử lý ban đêm. Đừng chọn chỉ dựa trên cơ sở vật chất.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết cha mẹ cần mức y tế nào?
Hãy hỏi bác sĩ đang điều trị cho cha mẹ. Họ đánh giá được nhu cầu chăm sóc y tế cụ thể và tư vấn loại cơ sở phù hợp.
Cơ sở an dưỡng có xử lý được vấn đề y tế không?
Tuỳ nơi. Nhiều cơ sở có điều dưỡng và liên kết với bệnh viện, nhưng mức độ rất khác nhau. Hãy hỏi cụ thể về nhân sự y tế và quy trình khi có sự cố.
Người sau đột quỵ nên ở đâu?
Tuỳ giai đoạn và mức độ. Giai đoạn cần phục hồi chức năng tích cực khác với giai đoạn đã ổn định. Hãy hỏi bác sĩ điều trị về kế hoạch phù hợp.
Chăm sóc giảm nhẹ là gì?
Là chăm sóc tập trung vào việc giảm đau và các triệu chứng khó chịu, nâng chất lượng sống cho người bệnh nặng. Hãy hỏi bác sĩ nếu gia đình bạn đang ở giai đoạn này.