Đây là quyết định làm nhiều gia đình day dứt nhất, và cũng là quyết định bị hoãn lâu nhất. Bài này không nhằm thuyết phục bạn theo hướng nào, mà giúp bạn nhận ra khi nào mình đang ở trong tình huống mà lựa chọn này là đúng.
Những tình huống thường dẫn tới quyết định này
- Cha mẹ cần hỗ trợ suốt ngày đêm mà gia đình không cung cấp được.
- Cha mẹ có nguy cơ về an toàn nếu ở một mình: hay ngã, đi lạc, quên tắt bếp.
- Cần chăm sóc chuyên môn mà người nhà không làm được.
- Người chăm chính ốm, kiệt sức, hoặc không còn khả năng duy trì.
- Nhà cửa không phù hợp và không cải tạo được.
- Cha mẹ sống một mình ở xa con cái.
- Cha mẹ cô đơn kéo dài, không có giao tiếp.
Điểm cuối đáng chú ý. Có những người cao tuổi ở nhà con cháu nhưng cả ngày không nói chuyện với ai, và họ có thể sống tốt hơn ở nơi có bạn cùng tuổi.
Đây không phải sự bỏ rơi
Thước đo hợp lý là cha mẹ có được chăm sóc an toàn, được tôn trọng, và có chất lượng sống tốt hay không. Việc cha mẹ ở đâu là phương tiện, không phải mục tiêu.
Nhiều gia đình cố giữ cha mẹ ở nhà trong điều kiện không đủ, và kết quả là cha mẹ bị bỏ mặc phần lớn thời gian trong khi con cái kiệt quệ. Đó không phải là hiếu thảo hơn.
Cách bàn trong gia đình
Đừng để cuộc nói chuyện xoay quanh việc ai thương cha mẹ hơn. Hãy đưa nó về những thứ cụ thể:
- Cha mẹ cần giúp những việc gì, mấy lần mỗi ngày.
- Ai làm được việc gì, vào giờ nào.
- Nhà có an toàn không.
- Khả năng tài chính của từng người.
- Điều gì xảy ra nếu người chăm chính ốm.
Ghi ra giấy. Khi nhìn vào con số và lịch cụ thể, cuộc bàn thường bớt cảm tính đi nhiều.
Mời cha mẹ tham gia
Nếu cha mẹ còn minh mẫn, họ có quyền tham gia vào quyết định về cuộc sống của chính mình. Hãy nói thẳng và sớm, đừng để cha mẹ biết khi mọi thứ đã xong.
Hỏi họ: điều gì quan trọng nhất với bố mẹ, bố mẹ sợ điều gì nhất, bố mẹ muốn thế nào. Câu trả lời đôi khi khác hẳn điều bạn nghĩ.
Nếu cha mẹ phản đối
Rất thường gặp. Nỗi sợ thường là bị bỏ rơi, bị mất tự do, và sợ nơi lạ. Hãy giải quyết đúng những nỗi sợ đó thay vì thuyết phục chung chung:
- Cam kết lịch thăm cụ thể và giữ đúng.
- Đưa cha mẹ đi xem vài nơi để họ được chọn.
- Cho cha mẹ ở thử ngắn ngày nếu cơ sở cho phép.
- Cho cha mẹ mang theo đồ đạc quen thuộc.
- Nói rõ đây không phải quyết định vĩnh viễn không thể thay đổi.
Khi cha mẹ không còn minh mẫn
Quyết định thuộc về gia đình, và nên dựa trên những gì cha mẹ từng bày tỏ khi còn minh mẫn cùng với nhu cầu chăm sóc hiện tại. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ đang theo dõi cha mẹ, và bàn cho thống nhất giữa anh chị em trước khi thực hiện.
Chuẩn bị cho ngày chuyển vào
- Mang theo đồ quen thuộc: ảnh gia đình, gối quen, đồ dùng cá nhân.
- Sắp xếp phòng cho giống nhà nhất có thể.
- Bàn giao đầy đủ hồ sơ y tế, danh sách thuốc, thông tin dị ứng.
- Ghi lại thói quen của cha mẹ: giờ ngủ, món thích, việc không thích.
- Giới thiệu cha mẹ với nhân viên và với người ở cùng.
- Ở lại cùng cha mẹ ngày đầu nếu được phép.
Bản ghi thói quen là thứ nhân viên rất cần và ít gia đình nghĩ tới cung cấp.
Giai đoạn đầu thường khó
Nhiều người cao tuổi buồn, giận, hoặc đòi về trong những tuần đầu. Đây là phản ứng bình thường với thay đổi lớn. Hãy kiên nhẫn, thăm đều đặn, và trao đổi với nhân viên về cách giúp cha mẹ thích nghi.
Nhưng cũng đừng bỏ qua nếu cha mẹ nói về những điều cụ thể khiến họ khổ. Hãy phân biệt giữa khó thích nghi và có vấn đề thật ở cơ sở.
Thăm nom thế nào cho có ích
- Đều đặn và có thể dự đoán quan trọng hơn là thăm dài.
- Giữ đúng lịch đã hứa, vì cha mẹ thường đếm ngày.
- Gọi điện hoặc gọi video giữa các lần thăm.
- Cho cháu chắt cùng tới.
- Mang theo đồ cha mẹ thích, tin tức gia đình, ảnh mới.
- Đưa cha mẹ ra ngoài nếu sức khoẻ cho phép.
- Thăm vào các khung giờ khác nhau để thấy được nhiều mặt của cơ sở.
Điểm cuối cũng là cách theo dõi chất lượng chăm sóc.
Giữ vai trò của gia đình
Việc cha mẹ ở cơ sở không có nghĩa là gia đình hết trách nhiệm. Hãy vẫn tham gia vào các quyết định y tế, vẫn theo dõi sức khoẻ, vẫn là người cha mẹ tin cậy. Cơ sở cung cấp dịch vụ, gia đình vẫn là gia đình.
Dấu hiệu cần trao đổi với cơ sở
- Cha mẹ sụt cân, ăn kém.
- Xuất hiện vết bầm không giải thích được.
- Cha mẹ trở nên thu mình, sợ hãi.
- Vệ sinh cá nhân kém đi.
- Cha mẹ kể về những chuyện cụ thể khiến bạn lo.
- Nhân viên né tránh câu hỏi của bạn.
Hãy trao đổi sớm và bằng văn bản nếu vấn đề nghiêm trọng.
Cho phép mình cảm thấy khó
Người ra quyết định thường mang cảm giác có lỗi trong thời gian dài, kể cả khi biết mình làm đúng. Đây là phản ứng bình thường. Hãy nói chuyện với người bạn tin, và nhớ rằng thước đo là chất lượng sống của cha mẹ chứ không phải sự day dứt của bạn.
Tóm lại
An dưỡng dài hạn là lựa chọn đúng khi cha mẹ cần hỗ trợ mà gia đình không cung cấp được, hoặc khi việc ở nhà không còn an toàn. Hãy bàn dựa trên nhu cầu cụ thể chứ không trên cảm xúc, mời cha mẹ tham gia quyết định, chuẩn bị kỹ cho ngày chuyển vào, và giữ lịch thăm nom đều đặn.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào an dưỡng dài hạn là lựa chọn đúng?
Khi cha mẹ cần hỗ trợ suốt ngày đêm mà gia đình không cung cấp được, khi có nguy cơ về an toàn nếu ở nhà, hoặc khi người chăm chính không còn khả năng duy trì.
Làm sao để gia đình đồng thuận?
Hãy bàn dựa trên nhu cầu cụ thể của cha mẹ và khả năng thật của từng người, không dựa trên cảm xúc hay trách móc. Ghi ra giấy và mời cả cha mẹ tham gia nếu họ còn minh mẫn.
Cha mẹ sẽ buồn khi vào viện phải không?
Giai đoạn đầu thường khó với nhiều người. Nhưng nếu được chuẩn bị tốt, được thăm nom đều đặn và ở nơi phù hợp, nhiều người cao tuổi lại có cuộc sống phong phú hơn nhờ có bạn và có hoạt động.
Nên thăm nom thế nào?
Đều đặn và có thể dự đoán được quan trọng hơn là thăm dài. Hãy giữ lịch thăm cố định, gọi điện giữa các lần, và cho cháu chắt cùng tới.